# WIKI
Sürüm: v1.0 1 dk okuma

Linux Sistem Yönetimi Temelleri

Otonom altyapının işletim sistemi katmanı — kurulum, yapılandırma ve bakım.

Debian/Ubuntu tabanlı sistemlerde günlük yönetim, servis kontrolü ve güvenlik hardening için temel referans sayfası.

Temel Komutlar

Dosya Sistemi

bashls -lah          # Detaylı listeleme
find / -name "*.conf" 2>/dev/null  # Konfigürasyon bul
du -sh /var/log  # Dizin boyutu
df -h            # Disk kullanımı

Servis Yönetimi

bashsystemctl status nginx    # Servis durumu
systemctl enable --now nginx  # Etkinleştir ve başlat
journalctl -u nginx -n 50 --no-pager  # Son 50 log

baship addr show      # Arayüzler
ss -tlnp          # Dinlenen portlar
curl -I https://example.com  # HTTP header

Güvenlik Sertleştirme

Temel güvenlik adımları aşağıdaki sırayla uygulanmalıdır:

  1. SSH anahtar doğrulama — parola girişini devre dışı bırak
  1. UFW güvenlik duvarı — sadece gerekli portları aç
  1. Fail2ban — brute-force koruması
  1. unattended-upgrades — otomatik güvenlik güncellemeleri
bash# SSH sertleştirme (sshd_config)
PasswordAuthentication no
PermitRootLogin no
MaxAuthTries 3

Güçlü anahtar yönetimi için Kriptografi sayfasına bakınız.